رحمتى است از ناحيهء پروردگار شما ، و كسى كه پس از آن ، تعدّى و تجاوز كند ، برايش عذابى دردناك ، خواهد بود » . فوايد و نتايج : 1 - درباره دو نفر از عرب جاهليّت كشته شده ، موضوع قصاص و خونخواهى مطرح بود و اين در حالى بود كه يكى از آن دو ( مقتول ) داراى اموال و ثروت بيشترى بود . از اين‌رو اولياء و وارثان او قسم ياد كردند كه حتما به جاى برده ، آزاده و در برابر زن يك مرد ، و در برابر يك مرد ، دو مرد را خواهند كشت ، و بعد از ظهور اسلام ، براى داورى طبق روش جاهليّت خود نزد پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمدند كه آيهء شريفه نازل شد ، و به آنان دستور داد كه در امر قصاص « مساوات و برابرى » را كاملا مراعات نمايند . تعريف قصاص : و « قصاص » از « قصّ الأثر » گرفته شده است ، به معناى تعقيب و دنبال كردن مىباشد چون ولىّ دم و وارث در قصاص كردن به دنبال و در تعقيب اثر به جاى مانده از جانى و قاتل است . در حقيقت او مىخواهد همان كارى را انجام دهد كه جانى و قاتل كرده است ، و در اين صورت فعلا و اصلا اين سئوال مطرح نيست و موضوعيّت ندارد كه ولىّ خون در عفو كردن و گرفتن ديه و قصاص مختار و آزاد است . امّا چرا « مالكيّت » گفت ، با اينكه به معناى « وجوب » است براى اين است كه مراد ، بيان چيزى است كه در اصل و نفس الأمر و در عالم ثبوت و استحقاق و شايد در لوح محفوظ واجب بوده است ، و امّا عفو كردن و اخذ ديه در حقيقت فرع بر استحقاق است و به همين دليل از نظر ما شيعه ، بر جانى قبول پرداخت ديه واجب نيست ، و مخالف ما ابو حنيفه نيز همين عقيده را دارد . ولى شافعى گفته است : ولىّ دم بين ديه و قصاص مختار و آزاد است و اگر جانى هم راضى نباشد ، چون همان‌طور كه در ابتداى فايدهء اوّل روش عرب جاهلى را ذكر كرديم ، مراد از وجوب قصاص ، جلوگيرى از تعدّى و مقابلهء غير عادلانه و نابرابر است . 2 - در پيرامون اين بخش از آيه « آزاد در مقابل آزاد و برده در مقابل برده و زن در مقابل زن » گفته شده است اين آيه به وسيلهء آيهء ديگر « وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ